Воскресенье, Декабрь 17, 2017
Главная > Культура > Праздники > Адкуль усё пачалося

Адкуль усё пачалося

7 верасня – Дзень беларускага пісьменства

Калі за вучнёўскай партай дзіця піша першыя словы на роднай мове, то не задумваецца, адкуль яна пайшла, хто быў яе стваральнікам. Мова здаецца з’явай, якая існавала і будзе існаваць заўсёды – як паветра, як сонца, як жыццё…
Пачатак пісьменства – адна з важнейшых ступеняў у развіцці кожнага народа, у яго гісторыі і культуры. У глыбіні тысячагоддзяў звычайна страчваюцца імёны стваральнікаў пісьменнасці розных супольнасцяў, моўных сем’яў. Але ў славянскай пісьменнасці зусім іншы лёс. Дзякуючы цэламу шэрагу гістарычных  сведчанняў нам вядома аб паходжанні нашай мовы і яе стваральніках – святых Кірыле і Мяфодзіі.
Канстанцін (у манастве Кірыл) і яго брат нарадзіліся ў ІХ ст. у вялікай і багатай сям’і на поўначы Грэцыі ў горадзе Салуні. Па суседству жылі паўднёвыя славяне і для насельнікаў Салуні славянская мова была добра знаёмай. Род быў знакамітым, Канстанцін з’яўляўся малодшым у сям’і. Яшчэ ў сямігадовым узросце ён убачыў прарочы сон, у якім ён павінен быў выбраць з усіх дзяўчын горада сабе спадарожніцу жыцця. Абраўшы самую прыгожую, ён даведаўся, што імя дзяўчыны Сафія, па-грэчаскі “Мудрасць”.
Незвычайны розум хлопчыка, яго выдатныя здольнасці сталі вядомымі далёка за межамі роднага горада. Хутка сям’я перабралася ў Канстанцінопаль, сталіцу Ві-зантыйскай імперыі – адной з самых магутных дзяржаў таго ча-су. Канстанцін і Мяфодзій атрымалі бліскучую адукацыю, шмат падарожнічалі. У 50-я гады ІХ ст. жылі ў манастыры на Алімпе ў Малой Азіі на ўзбярэжжы Мармуровага мора, дзе вывучалі і перапісвалі царкоўныя кнігі. У гэты час многія славянскія народы прымалі хрысціянства. Іх мовы былі вельмі блізкімі. Добра разумеючы адно аднаго, славяне не мелі свайго пісьменства. Гэта вельмі перашкаджала іх далучэнню да вялізнага пласта сусветнай хрысціянскай культуры – святога пісання, малітваў, пасланняў апосталаў, прац айцоў царквы. Узнікла неабходнасць у стварэнні славянскага пісьменства.
У 860-м г. у Канстанцінопаль прыйшло пасольства з Вялікай Маравіі на чале з князем Расціславам, які звярнуўся да імператара Візантыі Міхаіла ІІІ з просьбай дапамагчы знайсці вучоных, якія б стварылі славянскую азбуку. Гэтая цяжкая і высакародная справа была даручана братам Канстанціну і Мяфодзію. Датай стварэння славянскага пісьменства лічыцца 863-ці год. Браты пераклалі на славянскую мову Евангелле, атрымалі ў Маравіі шмат вучняў, з дапамогай якіх удалося перакласці і увесь царкоўны чын. Іх праца ў Маравіі працягвалася больш за тры гады. Канстанцін вельмі захварэў і за 50 дзён да смерці пастрыгся ў манахі, атрымаў імя Кірыл. У 869 годзе, ва ўзросце 42 гадоў, ён памёр, пахаваны ў Рыме. Азбука, стваральнікам якой ён з’яўляецца, названа “кірыліца”. Старэйшы брат працягваў пачатую справу, і, дзякуючы яго намаганням, былі пера-кладзены з грэчаскай на славянскую мову ўсе кнігі Бібліі, акрамя Маккавеяў. Памёр Мяфодзій у            885-м годзе.
Зараджэнне пісьменства, з’яўленне арыгінальных і перакладных кніг на славянскай мове ад-крылі перад хрысціянскай супольнасцю новыя перспектывы культурнага і духоўнага ўзаемадзеяння. З гэтага часу пачынаецца новы этап развіцця культуры і асветы славянскіх народаў.
Велізарная, неацэнная роля ў гэтым працэсе належыць першаасветнікам і святым, раўнаапостальным Кірылу і Мяфодзію.
Н.ШКРЭДАВА.
(Падрыхтавана з выкарыстаннем Інтэрнэт-рэсурсу).

Выступление Президента Беларуси Александра Лукашенко на ІІ Съезде ученых

Уважаемые делегаты, гости съезда! Прежде всего позвольте мне приветствовать вас на высшем интеллектуальном форуме нашей страны - ІІ Съезде ученых Республики Беларусь. Должен

Погода в Чаусах

Чаусский кинтеатр «Сузор’е» предлагает к просмотру новые фильмы

13 декабря в 11.00, 16.00 - "Реальная белка-2", 2D, детский, 50 коп. 18.00 - "Похищение", 2D, взрослый, 1 руб. 14-15 декабря в 11.00, 16.00 - "Город героев", 3D, детский, 1 р...


Архив публикаций



Полезные ссылки