Четверг, Январь 17, 2019
Главная > Актуальные новости > Дзяцінства ваенных гадоў

Дзяцінства ваенных гадоў


Дзіця заўсёды памятае найбольш яскравыя моманты свайго маленства. Гэта можа быць набыццё даўно чаканай цацкі, або падарожжа ў невядомыя мясціны, ці сустрэча з цікавымі людзьмі. Але шмат у Беларусі людзей, найбольш запамінальнымі момантамі дзяцінства каторых з’яўляюцца падзеі, звязаныя з Вялікай Айчыннай вайной, са стратамі і голадам, небяспекай і барацьбой за выжыванне. Апаленыя полымем вайны фрагменты маленства, нягледзячы на вялікі адрэзак часу, не могуць знікнуць з памяці сталых людзей. І кожны з іх нясе гэты груз праз сваё жыццё, робячы ўсё дзеля таго, каб дзеці, унукі і праўнукі не зведалі такога гора і жылі пад мірным небам, радуючыся кожнаму новаму дню.

Вось што расказаў жыхар Чавус Васіль Нікіфаравіч Клімаў:
– Нарадзіўся я 1 красавіка 1937 года. Так што ў пачатку вайны мне ішоў пяты год. Эпізоды, звязаныя з вайной, назаўсёды застануцца ў маёй памяці. Першы ўспамін – прынесеныя дамоў два процівагазы, знойдзеныя мной у збажыне.
Мой бацька працаваў загадчыкам фермы, якая была недалёка ад вёскі, а калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, накіраваўся на мабілізацыйны пункт. Але спачатку яго не ўзялі на фронт, таму, вярнуўшыся дамоў, ён працягваў займацца гаспадаркай і быў сувязным у партызанскім атрадзе Паўлава. Нашу вёску Малое Запаточча часта наведвалі немцы з гарнізона, які ахоўваў мост праз Друць. Яны забіралі ў жыхароў прыпасы, курэй, свіней.
Аднойчы я са стрыечным братам гуляў у свірне. Пачуўшы шум, немцы вырашылі, што там хаваюцца партызаны, і пачалі страляць, але жанчыны адчынілі дзверы і паказалі, што тут толькі дзеці. Вельмі часта нам і іншым жыхарам вёскі даводзілася хавацца ў зямлянках, загадзя выкапаных у полі. Памятаю, як у час бамбежкі зімой я бег па полі да зямлянкі, і калі  бачыў, што самалёты ляцяць нізка, падаў у снег, баяўся варухнуцца, а калі яны адляталі далей, што было сілы нёсся туды, дзе чакала выратаванне. Яшчэ раз трапіў пад нямецкія кулі вясной у 1944 годзе. Нямецкія войскі адступалі, ім быў патрэбен мост праз рэчку Арлянку, і ішло яго будаўніцтва. А дзеці прыйшлі купацца, шумелі. Немцы, выскачыўшы з лесу, не разбіраючыся, пачалі страляць, але нам удалося ўцячы.
Пасля вызвалення, у адным з хлявоў мы, хлапчукі, знайшлі порах, пакінуты немцамі. Пачаўшы небяспечную гульню, кідалі яго ў агонь. Я абпаліў сабе твар і ўсё лета нічога не бачыў. Лекаў і медыцынскай дапамогі не было, таму спадзявацца даводзілася толькі на малады арганізм –  і зрок паступова вярнуўся.
Нашай сям’і вельмі цяжка жылося пасля вайны. Бацька загінуў пад Варшавай. Маці, каб уратаваць нас ад голаду, пякла хлеб з кветак люцэрны, бацвіння, варыла стравы з крапівы, шчаўя, пякла аладкі з мёрзлай бульбы, якую мы збіралі, калі толькі пачынаў зыходзіць снег. Босыя ногі вязлі ў халоднай земляной кашы, але на гэта ніхто не звяртаў увагі, бо галоўным у той час было выжыць.
У школу пайшоў только ў 1945 годзе ў суседнюю вёску за 3 км. Да кастрычніка хадзіў басанож, калі зямля падмярзала – насіў лапці. Затым школу адкрылі і ў нашай вёсцы, у нашай хаце. Для мяне гэта было вельмі зручна: злез з печы – і ты ўжо ў класе.
Мы – дзеці вайны. На помнік, прысвечаны ваеннаму дзяцінству, грошы збіралі ў асноўным менавіта тыя людзі, час маленства якіх супаў з вайной. З кожным годам і ветэранаў Вялікай Айчыннай, і нас застаецца ўсё менш. Пакідае  жыццё тое пакаленне, якое вучылася, будавала новае жыццё пасля гэтай страшэннай вайны, каб цяпер добра жылося нашым нашчадкам.
В.КЛІМАЎ.

  • Последние записи

    Представители Чаусского района приняли участие в праздновании 100-летия БССР в Могилеве

    Вниманию жителей Чаус: изменения в плате за общежитие

    О деятельности депутата Чаусского районного Совета депутатов Елены Максимович

    Валентина Сивакова и Вячеслав Зятьков всегда готовы помочь жителям Горбовичского сельсовета Чаусского района

    Для проживающих в Рестянском доме-интернате был организован концерт, посвященный Старому Новому году

    Президент Беларуси местной вертикали власти: наиважнейшая задача для всех — улучшить жизнь людей

    Что сделано за 2018 год: итоги работы Чаусского отделения Департамента охраны

    Кто из чаусских жителей может подарить ребенку родительскую заботу

    Чаусские юные гандболисты радуют своими успехами

    Чаусский ЦФОР приглашает всех желающих

    О лыжероллерной трассе в Чаусах рассказывает Николай Чудный

    Подведены итоги районных соревнований по плаванию в Чаусах

  • Версия для слабовидящих

    Президент Беларуси местной вертикали власти: наиважнейшая задача для всех — улучшить жизнь людей

    Наиважнейшая задача местной вертикали власти - улучшить жизнь людей. На этом акцентировал внимание Президент Беларуси Александр Лукашенко, согласовывая назначение руководителей мес

    Что можно посмотреть в кинозале «Сузор’е»

    16 и 17 января В 11.00 и 16.00 «ЧАРОДЕЙКА». Детский.   16 и 17 января В 18.00 «ВСЕ ИЛИ НИЧЕГО». Взрослый.   18 и 19  января В 11.00 и 16.00 «ТАРБОЗАВР». 3D. Детский.   18 ...

    Погода в Чаусах

    Погода Чаусы
    Информация сайта pogoda.by


     

    Архив публикаций

    Новостная лента БЕЛТА