Понедельник, Сентябрь 24, 2018
Главная > Дела житейские > Самапрадка — элемент побыту, якім карыстаецца жыхарка Чавус Антаніна Маскевіч

Самапрадка — элемент побыту, якім карыстаецца жыхарка Чавус Антаніна Маскевіч


«У гультаватай прахі і пра сябе няма кашулі» – такую прымаўку казалі даўным-даўно нашы продкі, калі жанчына не ўмела прасці. Цяпер маладым дзяўчатам гэта непатрэбна: зайшоў у краму, купіў гатовыя ніткі або тканіну – і вяжы ці шый што захочаш, а то і зусім гатовыя рэчы купіў, ды насі. Традыцыі нашых старэйшых пакаленняў, здаецца, разгубленыя, але ёсць яшчэ жанчыны ў нашым горадзе, якія ўмеюць і прасці, і ткаць. Памятае традыцыі і захоўвае іх жыхарка Чавус, Антаніна Рыгораўна Маскевіч, у якой мы пабывалі ў гасцях. У хаце самапрадка (калаўрот) на бачным месцы стаіць, і верацяно таксама маецца. Усё знаходзіцца ў працоўным стане. Жанчына з задавальненнем нас сустрэла і распавяла, як раней вечарамі пасля асноўнай працы жыхаркі Чавус пралі і ткалі.

DSC01854

– Прасці я пачала з пяці год, – расказвае Антаніна Рыгораўна, – гэта зараз нельга ўявіць, каб дзіця такога ўзросту займалася цяжкім відам працы, а тады, у пасляваенны час, дзеці працавалі змалку. Маёй маці трэба было многа чаго перерабіць па гаспадарцы і на осноўнай працы, таму закрывала нас з братам у хаце і бегла па справах. Вось і садзілася маленькая прасці. Зараз у дзяцей цацак поўны дом, а тады замест гульні пралка была.

DSC01846
Успаміны аб мінулым вельмі ўсхвалявалі жанчыну. Перш за ўсе  Антаніна Рыгораўна паказала нам самапрадку і як ёй карыстацца. Тэхналогія простая: намотваюцца дзве ніткі на самапрадку, для таго каб атрымаць у выніку адну шчыльную. А пасля гэтага працэсу з іх можна вязаць або ткаць усё, што толькі захочаш. Раней амаль у кожным доме  былі самаробныя ткацкія станкі (кросны). Вось і ў нашай гаспадыні станок уласнымі рукамі муж зрабіў, толькі ен не захаваўся. Шмат «вады выцякла» з таго часу.

DSC01833
– Калі маладая дзяўчына не ўмела прасці, яе ніхто замуж не браў, – усміхаючыся, кажа Антаніна Рыгораўна.
Звярнулі ўвагу і на тое, што ў жанчыны дома шмат саматканых рушнікоў з рознымі арнаментамі і малюнкамі, накідачкі на падушках, а на навалачках выразаныя і звязаныя кручком узоры. У гаспадыні ў хаце вакол рэчы ручной работы, увесь дом упрыгожаны.

DSC01890
– Мая бабуля і маці таксама пралі. Бывала, справяцца па гаспадарцы: карову падояць, жывёлу накормяць, есці нагатуюць і вечарам садзяцца за пралкі. Суседкі таксама прыходзілі ў супрадкі – сабіраліся на вясёлыя вечарынкі. Свету не было, запальвалі газніцы і да дванаццаці гадзін, а то і да часу ночы пралі, песні спявалі, розныя гісторыі баялі, – кажа Антаніна Рыгораўна, – а раніцай тая ж самая праца чакае: печ вытапіць, есці наварыць і многае іншае па дому зрабіць.

DSC01888
Паказала нам гаспадыня, як трэба карыстацца верацяном, якое мае выгляд драўлянай палачкі даўжынёй 30-40 сантыметраў,  завостранай з двух бакоў, для ўтрымання яе пальцамі і памяншэння плошчы апоры, калі яно круціцца, ўпіраючыся ў падлогу. Верацяно выконвае ролю скручвання валасоў пражы ў канацік, паварочваючыся вакол сваёй восі, і выкарыстоўваецца як шпулька для гатовай пражы.
Нам вельмі спадабалася ў гасцях у Антаніны Рыгораўны. Мы нібыта акунуліся ў гістарычныя часы мінулага. Галоўным у жыцці для гаспадыні заўсёды была праца, таму што час быў цяжкі, хацелася, каб у дзяцей было ўсё не горш за іншых, а для гэтага патрэбна было умець усё рабіць і шмат працаваць.
Людміла САЎЧАНКА
фота аўтара

  • Последние записи

    Между Чаусами и Зеленоградском прошел Телемост

    Что можно посмотреть в кинозале «Сузор’е»

    Жители Чаусского района потрудились на субботнике 22 сентября

    Осенний легкоатлетический кросс в Чаусах

    Ярмарка «Золотая осень» в Чаусах

    Владельцы альтернативных видов транспорта соревновались в Чаусах

    Комплексное учение с органами управления и силами районного звена Могилёвской территориальной подсистемы ГСЧС и ГО проходило с 19 по 21 сентября в Чаусском районе

    О работе Каменского сельисполкома рассказывает его председатель Олег Пусиков

    Жители агрогородка Каменка поддерживают порядок в подъезде и на дворовой территории

    Чаусские юные биатлонисты лучшие в области

    Встречи в рамках Единого дня информирования прошли в Чаусском районе

    Чаусским ребятам о налогах

  • Версия для слабовидящих

    Реклама

    Приглашаем! С 25 по 28 сентября 2018 года (с 10.00 до 17.30) в учреждении культуры «ЧАУССКИЙ ИСТОРИКО-КРАЕВЕДЧЕСКИЙ МУЗЕЙ» (ул. Советская, 1) на ВЫСТАВКУ-ПРОДАЖУ «МИР САМОЦВЕТОВ». -Изделия из натуральных и искусственных камней, жемчуга, коралла: бусы, кольца, серьги, браслеты, кулоны, брелки, деревья и др. Вход платный, взр.-1 р., дет.-50 коп., тел. для справок 2-12-37. Литенкова О.Г. МА 1249733





     






    Президент Беларуси — опыт Финляндии в лучших секторах экономики надо перенести в Беларусь

    Опыт Финляндии в лучших секторах экономики надо перенести в Беларусь. Такую задачу глава государства Александр Лукашенко поставил при назначении нового посла в эту страну.

    Что можно посмотреть в кинозале «Сузор’е»

    26 сентября В 11.00 и 16.00   «Дозор джунглей».  2D. Детский. В 19.00   «Ты водишь». 2D. Взрослый 18+. 27 сентября В 11.00 и 16.00   «Заячья школа».  2D. Детский. В 19.00   «Б...

    Погода в Чаусах

    Погода Чаусы
    Информация сайта pogoda.by


     

    Архив публикаций

    Новостная лента БЕЛТА